Een citatenbank voor interviews: context, status en toestemming vastleggen
Zo maak je een citatenbank voor interviews: citatenfiche, context, tijdcode, bronvermelding, controle, toestemming, onderwerpen en regels voor hergebruik.
Zonder context verliest een citaat snel aan betrouwbaarheid
Een citatenbank is nuttig als je snel kunt achterhalen waar een uitspraak vandaan komt en hoe je die mag gebruiken. Bewaar je alleen een pakkende zin, dan weet je een maand later misschien niet meer op welke vraag die antwoordde, of de formulering is gecontroleerd en of de spreker toestemming gaf voor publicatie.
Regels voor toestemming en persoonsgegevens hangen af van het project en de toepasselijke eisen. De interne status moet weergeven wat werkelijk is nagegaan: ‘gevonden’, ‘gecontroleerd aan de hand van de opname’ of ‘goedgekeurd voor een specifiek artikel’. Gebruik geen algemeen ‘goedgekeurd’ als kanaal en termijn niet vastliggen.
Maak elk citaat herleidbaar en gemakkelijk te beheren
Bepaal wat er op de fiche komt
Zet het letterlijke fragment, de tijdcode, de vraag en enkele zinnen context samen op een fiche. Voeg een link naar de juiste transcriptversie toe. Bewaar het origineel apart als je een verspreking corrigeert of een pauze inkort.
Controleer wie het zei en wat die bedoelde
Beluister het fragment, controleer wie aan het woord is en lees de uitspraken eromheen. Een voorwaarde, ontkenning of toelichting na een pauze kan de betekenis helemaal veranderen. Plak zinnen uit verschillende delen van het interview niet aan elkaar als letterlijk citaat. Geef een samengestelde parafrase aan als redactionele tekst.
Leg de toestemming vast
Noteer wie de formulering voor welk gebruik heeft goedgekeurd. Leg artikel, kanaal, taal en termijn vast als die beperkt zijn. Als toestemming ontbreekt of volgens het goedgekeurde proces niet nodig is, leg dan die precieze status vast. Beperk toegang tot fiches met gevoelige gegevens.
Maak zoeken en opnieuw controleren mogelijk
Voeg onderwerpen, vorm, doelgroep en controledatum toe zonder tientallen bijna gelijke labels te maken. Controleer voor herpublicatie of de functie, feiten en toestemming nog kloppen. Archiveer verouderde citaten met de geschiedenis van het besluit.
Fiche voor een fictief citaat over vergaderingen
Dit is een fictief oefenvoorbeeld. Namen, omstandigheden en resultaten dienen alleen om de werkwijze uit te leggen.
Korte notulen helpen als deelnemers verschillende acties moeten uitvoeren. Ze zijn niet na elke vergadering nodig.
De belangrijke voorwaarde is dat deelnemers verschillende acties hebben. Houd je alleen ‘korte notulen helpen’ over, dan lijkt het een algemene aanbeveling die de spreker niet heeft gedaan.
Bewaar op de fiche de vraag, de uitspraak ernaast, de tijdcode en de bewerkte versie. De status kan zijn ‘gecontroleerd aan de hand van de opname, alleen goedgekeurd voor het artikel over notulen’. De persoon en situatie zijn verzonnen.
| Veld | Voorbeeldwaarde | Risico als het ontbreekt |
|---|---|---|
| Tijdcode | 18:42–18:56 | Moeilijk snel te controleren |
| Context | Het ging over taken overdragen | De betekenis lijkt algemener |
| Versie | Letterlijk / redactioneel bewerkt | Een bewerking gaat door voor een citaat |
| Status | Voor het artikel, tot de genoemde datum | Onduidelijk of publicatie mag |
Citatenfiche
Gebruik duidelijke statussen en bewaar alleen noodzakelijke persoonsgegevens.
Interview-ID: Link naar de opname en transcriptversie: Spreker en gecontroleerde spelling: Tijdcode: Vraag en context: Letterlijk citaat: Bewerkte versie: Wat is veranderd: Onderwerpen en doelgroep: Controlestatus: Toegestaan artikel / kanaal / termijn: Beperkingen: Datum hercontrole:
Controleer de fiche vóór publicatie
- De letterlijke tekst is opnieuw aan de opname getoetst.
- De voorwaarde die de betekenis bepaalt staat nog bij het citaat.
- De spreker en de huidige functie zijn bevestigd.
- De toestemming geldt voor dit specifieke gebruik.
Een nadere blik
Mag je spreektaal bijwerken?
Je kunt een bewerkte versie maken als het proces en de toestemming dat toelaten. Bewaar het origineel en duid een ingrijpende herformulering aan als parafrase.
Hoe haal je dubbele citaten eruit?
Vergelijk ook bron en tijdcode. Een uitspraak kan meerdere bewerkte versies hebben die allemaal naar dezelfde oorspronkelijke fiche verwijzen.