Een functieprofiel op basis van interviews: taken, beslissingen en criteria in plaats van een lijst met eigenschappen
Zo stel je een functieprofiel op met interviews met leidinggevenden en medewerkers: doel, resultaten, beslissingen, samenwerking, grenzen en criteria. Met een invulsjabloon.
Het profiel legt uit hoe het werk eruitziet
Een lijst als ‘verantwoordelijk, communicatief en stressbestendig’ helpt kandidaten en leidinggevenden nauwelijks om het werk te begrijpen. Een profiel is bruikbaar als het laat zien welk resultaat nodig is, onder welke omstandigheden dat tot stand komt en wat iemand zelf kan beslissen.
Een enkele leidinggevende kan vertellen hoe die de functie graag zou zien, terwijl een medewerker eerder de huidige werkwijze beschrijft. Vergelijk meerdere perspectieven en noteer verschillen. Laat gevoelige of discriminerende eisen weg en laat deskundigen de toepasselijke regels toetsen.
Bouw het profiel op rond verantwoordelijkheid en context
Bepaal het doel en de resultaten
Vraag de geïnterviewde om de zin ‘Deze functie bestaat om …’ af te maken. Noteer daarna een aantal terugkerende resultaten, wie ze nodig heeft en wanneer ze af zijn. Beschrijf wat het werk oplevert. ‘Zorgt voor overeenstemming over een besluit en legt vast wie verantwoordelijk is’ zegt meer dan ‘houdt vergaderingen’.
Bespreek typische werksituaties
Vraag om een recente routinetaak, een lastige situatie en een fout van een beginner. Noteer voor elk voorbeeld de uitgangsinformatie, de beslissing, de betrokkenen en de beperkingen. Zo zie je de echte werkomstandigheden en kun je bepalen welke vaardigheden noodzakelijk zijn en welke alleen in uitzonderlijke gevallen van pas komen.
Leg bevoegdheden en samenwerking vast
Schrijf op wat iemand zelfstandig beslist, waarvoor afstemming nodig is en aan wie die risico’s meldt. Noem de belangrijkste samenwerkingsrelaties en de verwachtingen van beide kanten. Als geïnterviewden verschillende verantwoordelijken noemen, leg dan het verschil vast en laat het management het oplossen.
Maak onderscheid tussen instapeisen en ontwikkeling
Bij de start is nodig wat iemand in staat stelt de eerste taken veilig uit te voeren. Andere kennis kan een plek krijgen in het inwerkplan. Toets het profiel met een medewerker in de functie of aan een echt geval. Werk het bij zodra het proces verandert, ook als er geen vacature is.
Profiel van een fictieve onderzoekscoördinator
Dit is een fictief oefenvoorbeeld. Namen, omstandigheden en resultaten dienen alleen om de werkwijze uit te leggen.
De coördinator neemt de aanvraag in ontvangst, regelt de deelname en zorgt ervoor dat de bevindingen herleidbaar zijn tot de interviews. De keuze van de onderzoeksmethode maakt die samen met de hoofdonderzoeker.
Het doel van de functie is om het proces te organiseren en het materiaal herleidbaar te maken. Omdat de keuze van de methode een gezamenlijk besluit is, moet het profiel aangeven wie daarbij betrokken is.
‘Ervaring met alle onderzoeksmethoden’ eisen gaat verder dan het beschreven werk. Aan het begin is het belangrijker dat iemand deelnemers, materiaal en voortgang kan coördineren. Diepgaande kennis van methoden kan later worden ontwikkeld. De functie en het voorbeeld zijn verzonnen.
| Onderdeel | Formulering | Controle |
|---|---|---|
| Resultaat | Materiaal is toegankelijk en herleidbaar | Verantwoordelijke en status zijn vastgelegd |
| Beslissing | Bepaalt de volgorde van de communicatie | Binnen de regels van het project |
| Afstemming | Kiest de methode samen met de onderzoeker | De rol van de ander is benoemd |
| Ontwikkeling | Leert nieuwe methoden | Kan na de start worden geleerd |
Sjabloon voor een functieprofiel
Noteer eerst hoe het werk eruitziet en formuleer daarna de eisen voor kandidaten.
Functienaam en profielversie: Doel van de functie: Belangrijkste resultaten en wie ze nodig heeft: Typische taken: Moeilijke situaties: Zelfstandige beslissingen: Wat afstemming vraagt: Belangrijkste samenwerking: Criteria voor een goed resultaat: Noodzakelijk bij de start: Wat iemand kan leren: Risico’s en beperkingen: Bronnen en mensen die het profiel toetsen:
Controleer of het profiel bruikbaar is
- Doel en resultaten zijn begrijpelijk zonder interne slogans.
- Zelfstandige en gezamenlijke beslissingen zijn duidelijk onderscheiden.
- De instapeisen sluiten aan op de eerste taken.
- Tegenstrijdigheden tussen de interviews zijn opgelost of duidelijk aangegeven.
Een nadere blik
Wat is het verschil tussen een functieprofiel en een vacaturetekst?
Een profiel is een interne beschrijving van de functie, de resultaten en de bevoegdheden. Een vacaturetekst past een deel van die informatie aan voor kandidaten en het wervingsproces.
Moet je hulpmiddelen vermelden?
Alleen als ze noodzakelijk zijn of het werk in hoge mate bepalen. Vaak is het nuttiger om de taak en de grenzen te beschrijven en het specifieke hulpmiddel tijdens het inwerken te behandelen.