Weryfikacja faktów w wywiadzie przed publikacją: lista kontrolna twierdzeń
Wyszukaj twierdzenia, znajdź źródła pierwotne, porównaj daty i kontekst oraz zanotuj, co udało się potwierdzić. Z tabelą dla redakcji.
Sprawdzenie nagrania i sprawdzenie twierdzenia to odrębne zadania
Nagranie pozwala potwierdzić, że rozmówca podał konkretną liczbę. Nie pokazuje, jak ją uzyskano ani jakiego okresu dotyczy. Sprawdź brzmienie w nagraniu, a podstawę twierdzenia w źródłach, zwłaszcza gdy fakt wpływa na główny wniosek.
Zacznij od twierdzeń, w których błąd zmieniłby sens: nazwiska i role, daty, porównania liczbowe, kolejność zdarzeń i opis działań innych osób. W przypadku złożonych twierdzeń medycznych, prawnych lub z innych dziedzin potrzebne są odpowiednie źródła i w razie potrzeby weryfikacja specjalisty.
Sprawdzaj każde twierdzenie osobno
Podziel wypowiedzi na części, które można sprawdzić
Jedno zdanie może zawierać datę, liczbę i wniosek o przyczynie. Zapisz je osobno. Ocena może także zależeć od faktów: „najlepszy wynik w roku” wymaga sprawdzenia wskaźnika i okresu, choć brzmi jak opinia.
Znajdź pierwotne źródło
Poproś o dokument, zbiór danych lub opublikowany komunikat, na którym opiera się twierdzenie. Wybieraj źródło, które zawiera właściwą informację bezpośrednio. Kilka omówień tej samej wiadomości to nie niezależne potwierdzenia.
Sprawdź, czy dane można porównać
Porównaj datę zdarzenia i publikacji, jednostki, okresy, definicje i granice próby. Wzrost liczby zgłoszeń może towarzyszyć wzrostowi liczby klientów. Same liczby nie dowodzą pogorszenia jakości. Przyczyny weryfikuj osobno.
Zanotuj wynik i poprawkę
Zapisz źródło, datę sprawdzenia i dokładną podstawę statusu. Jeśli potwierdzono tylko część zdania, zawęź twierdzenie albo zaznacz ograniczenie. Gdy jest rozbieżność, zadaj rozmówcy konkretne pytanie, zamiast poprawiać fakt na podstawie przypuszczenia.
W wywiadzie pada porównanie liczbowe
Poniższy przykład szkoleniowy jest fikcyjny. Nazwy, warunki i rezultaty służą wyłącznie wyjaśnieniu metody.
W tym miesiącu było o połowę mniej zgłoszeń, więc nowy proces rozwiązał problem.
Są tu dwa twierdzenia: liczba się zmieniła i nastąpiło to z określonej przyczyny. Do pierwszego potrzebne są porównywalne okresy i ta sama reguła liczenia. W drugim rozważ inne możliwości, na przykład zmianę ilości pracy lub rodzaju zgłoszeń.
Nawet jeśli liczba jest poprawna, zdanie „proces rozwiązał problem” może być zbyt mocne. Opisz zaobserwowaną zmianę dokładnie, a interpretację rozmówcy podaj osobno z ograniczeniami danych.
| Twierdzenie | Co trzeba sprawdzić | Możliwy status |
|---|---|---|
| Zgłoszeń było mniej | Dane i porównywalne okresy | Potwierdzone pod warunkiem |
| Dokładnie o połowę | Obliczenie i jednostka liczenia | Wymaga wyjaśnienia |
| Przyczyną był nowy proces | Podstawy i inne wyjaśnienia | Na razie interpretacja |
Rejestr weryfikacji faktów
Przeznacz osobny wiersz na każde istotne twierdzenie. Dzięki temu inna osoba z redakcji może przejąć pracę bez ponownego szukania.
Twierdzenie i znacznik czasu: Rodzaj: data / liczba / rola / zdarzenie / przyczyna: Dlaczego to ważne dla tekstu: Źródło pierwotne: Data źródła i zdarzenia: Definicje i jednostki: Co jest bezpośrednio potwierdzone: Rozbieżności i ograniczenia: Status weryfikacji: Pytanie do rozmówcy: Końcowe sformułowanie: Kto i kiedy sprawdził:
Sprawdź podstawy przed publikacją
- Złożone zdania podzielono na twierdzenia.
- Źródło potwierdza dokładnie ten fragment, który sprawdzasz.
- Okresy i jednostki można porównać.
- Niezweryfikowanych twierdzeń nie przedstawiono jako ustalonych faktów.
Przyjrzyjmy się szczegółom
Czy słowa rozmówcy mogą być potwierdzeniem?
Potwierdzają jego stanowisko albo to, co relacjonuje. Sprawdzalny fakt zewnętrzny najlepiej potwierdzić dokumentem lub innym bezpośrednim dowodem.
Czy trzeba sprawdzać każde zwykłe słowo?
Ustal priorytety według tego, jak błąd wpłynąłby na tekst. Szczególnie uważnie sprawdzaj nazwiska, liczby, istotne zdarzenia i podstawy głównych wniosków.